F A R Z I N

گوش‌هایت را بگیر و دنیای سرشار از سكوت را تصور كن! دنیایی كه در آن تنها صدای بوق بلند اتومبیل‌ها را بطور مبهم می‌شنوی اما از ترنم آبی باران، نغمه‌های سبز پرندگان، نوای دلنشین مادر و صدای خنده‌های شادمانه كودكان بی‌خبر خواهی ماند.
سخت است. نه؟ تحمل سكوتی كه ناشنوایان سال ها گرفتار آن هستند، برای چند ساعت نیز دشوار است. چرا كه نداشتن حس شنوایی یعنی محروم ماندن از نغمه‌های خوش هستی، محدود شدن ارتباطات، اختلالات گفتاری و ...
پس بیا فكر دیگری كنیم. بیا تصور كن كه اگر به یاری تو یك ناشنوا با دنیای آواها و نغمه‌ها آشنا شود، چه احساسی خواهی داشت؟ آیا فكر نمی‌كنی كه این لذت بزرگ تر از همه لذت ها است؟ لذت این كه یك ناشنوا با لبخندی شیرین به تو بگوید كه به یاری علم، اندیشه و دست های پرمحبتت، برای اولین‌بار نغمه پرندگان را شنیده است.
این لذتی است كه بسیاری از شنوایی شناسان با آن آشنا هستند. البته تجویز سمعك مناسب به ناشنوایان و كم‌شنوایان و ارائه آموزش های لازم برای چگونگی استفاده از آن ، تنها یكی از زمینه‌های فعالیت متخصص شنوایی‌شناسی است. چرا كه رشته شنوایی‌شناسی دارای ابعاد بسیاری هست و در نتیجه زمینه‌های فعالیت آن نیز متعدد می‌باشد.
شنوایی‌شناسی علم شناخت و مطالعه شنوایی و اختلالات آن است كه شامل ارزیابی و تشخیص اختلالات شنوایی و تعادل، حفاظت و پیشگیری، آموزش و توان‌بخشی می‌شود. یعنی یك شنوایی‌شناس با استفاده از دستگاه های مختلف و آزمایشات متنوع به ارزیابی شنوایی و تشخیص ضایعات شنوایی از مسیر گوش خارجی تا كورتكس مغز پرداخته و یا سیستم تعادل را ارزیابی كرده و ضایعات آن را تشخیص می‌دهد و سپس نتیجه آزمایشات را به پزشك معالج از جمله متخصص گوش و حلق و بینی ، مغز و اعصاب و یا اطفال ارائه می‌دهد.
همچنین یكی از وظایف بسیار مهم شنوایی‌شناسی، پیشگیری و حفاظت از شنوایی است. زیرا همه می‌دانیم كه بهترین ، راحت ترین و كم‌هزینه‌ترین راه برای حفظ بهداشت و سلامت یك جامعه پیشگیری است. در زمینه شنوایی نیز باید به یاری آزمون غربالگری شنوایی (پیش‌بینی افت شنوایی) از ضایعات مربوط به این بخش تا حدود زیادی پیشگیری نمود.
آزمونی است كه باید در دوران نوزادی كودك انجام شود تا در صورت مشاهده ضایعات شنوایی از همان ابتدا تحت مداوا قرار گیرد. همچنین در مهدكودك، مدرسه و در ابتدای ورود به دانشگاه نیز لازم است كه كودكان و نوجوانان تحت غربالگری شنوایی قرار گیرند چرا كه بسیاری از اختلالات شنوایی دیرآغاز هستند و در سنین كودكی یا نوجوانی بروز می‌كنند.
از سوی دیگر افرادی كه به نوعی در مراكز پر سر و صدا كار می‌كنند باید تحت این آزمون قرار بگیرند تا كسانی كه دچار ضایعات شنوایی شده‌اند مشخص شده و مداوا شوند. و در نهایت یك شنوایی‌شناس می‌تواند به توانبخشی بپردازد یعنی اگر مشكل شنوایی یا ناشنوایی یك فرد قابل درمان نباشد، شنوایی‌شناس با تجویز سمعك مناسب، تنظیم سمعك مورد نظر با گوش كم شنوا یا ناشنوا و ارائه آموزش های لازم برای چگونگی استفاده از سمعك به وی یاری می‌رساند. همچنین در این مرحله شنوایی‌شناس به فردی كه دچار ناشنوایی كامل است و یا قدرت شنوایی او بسیار كم است و نمی‌تواند به یاری حس شنوایی خود ارتباط برقرار كند، لب‌خوانی و گفتار خوانی را آموزش می‌دهد.
رشته شنوایی‌شناسی دارای چهار حیطه اصلی است كه عبارتند از :
1- ارزیابی و تشخیص اختلالات شنوایی و تعادل
2- پیشگیری و حفاظت شنوایی، كه به بررسی آلودگی‌های صوتی كارخانجات و مراكز پر سروصدا می‌پردازد و تلاش می‌شود تا خسارت های ناشی از آلودگی صوتی به حداقل برسد.
3- توانبخشی شنوایی، كه شامل ساخت و تجویز انواع قالب گوش و تجویز و ارزیابی وسایل كمك‌شنوایی مانند سمعك می‌شود. چرا كه برخلاف تصور عامه مردم سمعك یك بلندگو نیست كه بتوان آن را از داروخانه یا مركز دیگری خریداری كرد و استفاده نمود بلكه یك شنوایی شناس باید با استفاده از اطلاعات علمی خود و با توجه به مقدار شنوایی فرد كم‌شنوا، سمعك را برای گوش او تنظیم كند.
4- آموزش و مشاوره با افراد كم‌شنوا و ناشنوا، كه در این حیطه شنوایی‌شناس به فرد كم شنوا طرز استفاده از سمعك را آموزش داده و او را با اصوات مختلف آشنا می‌سازد و به ناشنوا لب خوانی و گفتارخوانی را آموزش می‌دهد.
توانایی های مورد نیاز و قابل توصیه
دقت ، لازمه رشته شنوایی‌شناسی است. چرا كه اگر یك شنوایی‌شناس ، آزمایش های مورد نیاز را با دقت انجام ندهد، حتی می‌تواند باعث یك عمل جراحی بی‌دلیل شود كه نه تنها هیچ فایده‌ای ندارد بلكه مضر هم خواهد بود. همچنین دانشجوی شنوایی‌شناسی باید به زبان انگلیسی مسلط بوده و به علم فیزیك علاقه‌مند باشد.
چون رشته شنوایی‌شناسی در ایران یك رشته نوپا است، بیشتر كتب درسی آن به زبان انگلیسی می‌باشد و در نتیجه پیشرفت تحصیلی دانشجوی شنوایی‌شناسی منوط به تسلط بر زبان انگلیسی است. در ضمن دانشجوی این رشته باید به علم فیزیك بخصوص فیزیك صوت علاقه‌مند باشد چون درس فیزیك یكی از دروس پایه این رشته می‌باشد.
دانشجوی این رشته باید به علوم تشریح و فیزیولوژی بویژه در زمینه شنوایی احاطه داشته باشد تا بتواند دانسته‌های خود را در این رابطه به كار بگیرد.
آینده شغلی و بازار کار
یك پزشك برای تشخیص و درمان بیماری فقط نمی‌تواند به معاینه سطحی بیمار متكی باشد، بلكه بیشتر اوقات نیازمند ابزارهای مختلفی مثل رادیوگرافی، تكنیك‌های آزمایشگاهی و یا تكنیك‌های شنوایی‌شناسی است. چرا كه یك پزشك با معاینه سطحی گوش بیمار تنها می‌تواند، سطح پرده گوش را بررسی كند اما ورای پرده را نمی‌تواند ببیند یعنی برای اطلاع از وضعیت گوش میانی ، گوش داخلی، عصب و مراكز شنوایی مركزی باید از ابزارهای شنوایی‌شناسی و متخصصان این رشته كمك بگیرد. به همین دلیل فارغ‌التحصیلان این رشته می‌توانند جذب بیمارستان ها و درمانگاه های گوش و حلق و بینی شده و یا به طور شخصی همراه با پزشك گوش و حلق و بینی كلینیك شنوایی‌شناسی دایر كنند.
از سوی دیگر بازار كار این رشته در بخش غربالگری شنوایی بسیار وسیع است چون ما در حال حاضر میلیون ها دانش‌آموز داریم كه تمامی آنها باید در مقاطع مختلف تحصیلی تحت غربالگری شنوایی قرار گیرند. اهمیت این مساله زمانی روشن می‌شود كه بدانیم اگر كودكان دارای آسیب شنوایی به موقع شناسایی شده و تحت درمان و یا اقدامات توانبخشی قرار گیرند، تا حدود زیادی اختلالات زبانی آنها برطرف شده و می‌توانند با مردم ارتباط برقرار كنند و از انزوا خارج شوند اما اگر اختلالات شنوایی به موقع تشخیص داده نشود، نتیجه آن وضعیتی خواهد شد كه درحال حاضر متاسفانه در بعضی از دانش‌آموزان مدرسه باغچه‌بان (مدرسه ناشنوایان) شاهد آن هستیم؛ دانش‌آموزانی كه اگر در كودكی اختلالات شنوایی آنها شناخته می‌شد و با آنها كار شده و سمعك مناسب در اختیارشان قرار می‌گرفت، اكنون می‌توانستند در مدارس عادی درس بخوانند.
در مورد حضور فارغ‌التحصیلان این رشته در اجرای برنامه حفاظت شنوایی در كارخانه‌ها و مراكز صنعتی می توان گفت :
اجرای برنامه حفاظت شنوایی در یك كارخانه كه سروصدای آن بیش از حد مجاز است،‌ نیاز به همكاری متخصصان شنوایی‌شناس،‌ پزشكان ، كارشناسان بهداشت صنعتی و مهندسین اكوستیك دارد كه در این میان متخصصان شنوایی شناسایی علاوه بر غربالگری شنوایی كاركنان مركز صنعتی مورد نظر ، میزان صدای موجود در آن مركز را نیز اندازه‌گیری كرده و در صورت بالا بودن میزان صدا از حد طبیعی به كاركنان نوعی گوشی محافظ شنوایی مورد نیاز را تجویز می‌كنند تا از كاهش شنوایی، افزایش استرس و سوانح و حوادث ناشی از سروصدا در امان باشند.
در كل می‌توان گفت كه بازار كار فارغ‌التحصیل شنوایی‌شناسی خوب است بخصوص در شهرهای كوچك كه با كمبود شنوایی‌شناس نیز روبرو هستیم.